Yabancı mahkemelerin ve yabancı temyiz kararlarının tanınması ve uygulanmasının gerekçeleri nelerdir?

Ulusal yargı kurumarının kararları bölgesel yetkiye sahiptir. Diğer devletlerin topraklarında  belirli eyaletlerin mevzuatı veya uluslararası anlaşmaların öngördüğü durumlarda ulusal mahkemelerin kararlarının tanınmasına ve uygulanmasına izin verilir.

Rus İdari Muhakeme Kanunlarının 241. Maddesi gereğince eğer bu tür kararların tanınması ve uygulanması Rusya Federasyonu ve Federal yasaların uluslararası bir antlaşması ile sağlanırsa yabancı mahkemelerin ve yabancı temiz kararlarının tanınması ve uygulanmasına yönelik genel koşulları tanımlar. Bu hükmün içeriğinden, sadece anlaşmazlığın esasına dayanan yabancı temiz kararlarının tanınması ve uygulanmasına tabi olduğu anlaşılmaktadır.

Mevcut yasalar, devamsız kararları [1] dahil olmak üzere uyuşmazlığın tanımları [3], [2], uyuşmazlığın tanımlanmasından önce veya sonra alınan teminat tanımları [4] yalnızca yabancı mahkemelerin kararlarının tanınmasına ve uygulanmasına izin verir

Tahkim uygulamasına dayanarak İdari Muhakeme Kanunlarının 241. Maddesinin içeriğini değerlendirdiğinde nihai kararlara ek olarak, esaslar hakkındaki anlaşmazlığı göz önünde bulundurarak önce veya sonra yaptıkları uluslararası ticari tahkim kararlarının yanı sıra, diğerlerini tanıma ve uygulamasına izin verilmez. İdari Muhakeme Kanunun kuralları, yalnızca tam teşekküllü bir prosedürde kanıtların tamamını analiz ederken, belirli bir konudaki ve belirli gerekçelerdeki bir uyuşmazlığın dikkate alınması sonucunda verilen nihai kararlar için geçerlidir [5].

Yabancı devletlerin mahkemeleri, yabancı uluslararası ticari tahkim kararları, bu tür kararların tanınması ve uygulanmasının Rusya Federasyonu’nun uluslararası bir antlaşması ile sağlandığı durumlarda tahkim mahkemeleri tarafından kabul edilir ve uygulanır. Aynı zamanda, uluslararası bir anlaşmanın olmayışı, Rusya Federasyonu’nun tahkim mahkemesinin, ilgili kişinin bir yabancı mahkeme kararını tanıma ve yürütme dilekçesini reddetme yönündeki talebi reddetmesine temel teşkil edemez. Bu durumda, başvuru sahibi, karşılıklılık ilkesi temelinde, Rus mahkemelerinin dış devlet topraklarındaki kararlarının tanınması ve uygulandığına dair kanıt sağlamalıdır [7].

Yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve uygulanmasına ilişkin evrensel bir uluslararası sözleşme yoktur. Bu konular bölgesel uluslararası anlaşmaların düzenlenmesine konu olmuştur.

Adli yardım konusundaki uluslararası anlaşmalar, İdari Muhakeme Kanunlarının 241. Maddesinin içeriğinde öngörülenden başka bir şey sağlayabilir. Böylece, Rusya ile Belarus arasındaki ekonomik uyuşmazlıklarla ilgili kararların uygulanması için, Rusya Federasyonu ile Belarus Cumhuriyeti arasında 17 Ocak 2001 tarihli ve Rusya Cumhuriyeti’nin tahkim mahkemelerinin yargılanmasına ilişkin usuller ile ilgili olarak Rusya Federasyonu ve Belarus Cumhuriyeti arasında Anlaşma ile ulusal bir uygulama rejimi sağlanmıştır. İşbu uygulamaya göre Anlaşma’nın birinci maddesi gereğince yetkili mahkemelerin adli işlemlerinin tanınması için özel bir prosedür gerekmemektedir ve karar veren mahkemelerin yürütme belgelerine dayanarak devlet mahkemelerinin adli işlemleriyle aynı şekilde yürütülmektedir. İcra belgeleri hakim tarafından imzalanır, mühürlenir, Rusça olarak sunulur ve yasallaştırma (apostilli olmasını) gerektirmez.

 

  • [1] Rusya Federasyonu Yüksek Tahkim Mahkemesi Başkanlığı’nın 17463/10 No’lu ve 26.04.2011 tarihli Kararnamesine bak.
  • [2] Kuzey Kafkasya bölgesinin Federal Antimonopoly Servisinin Ф08-45/2005 No’lu ve 02.2005 tarihli Kararnamesine bak.
  • [3] Kuzeybatı bölgesinin Federal Antimonopoly Servisinin № А56-7455/00 No’lu dava dosyasıyla ilgili №А56-7455/00 No’lu ve 29.09.2005 tarihli, А56-37173/04 No’lu ve 28.01.2008 tarihli Kararnamelerine bak.
  • [4] Moskova bölgesinin Federal Antimonopoly Servisinin КГ-А40/7235-03No’lu ve 26.02.2004 tarihli Kararnamesine ve Kuzeybatı bölgesinin Federal Antimonopoly Servisinin А56-15343/04 No’lu ve 16.12.2004 tarihli Kararnamesine bak.
  • [5] Rusya Federasyonu Yüksek Tahkim Mahkemesi Başkanlığı’nın № А56-63115/2009 No’lu dava dosyasıyla ilgili Davanın Rusya Federasyonu Yüksek Tahkim Mahkemesi Başkanlığına devredilme ВАС-6547/10 No’lu ve 05.07.2010 tarihli
  • [6] Moskova bölgesinin Federal Antimonopoly Servisinin КГ-А40/7813-02 No’lu ve 02.12.2002 tarihli Kararnamesi.
  • [7] Örneğin: Moskova bölgesinin Federal Antimonopoly Servisinin ΚΓ-Α40/96Ι9-07 No’lu ve 14.02.2008 tarihli; ΚΓ-Α40/Ι2786-08-Π No’lu ve 17.02.2009 tarihli Kararnamelerine bak.